Dziecko w szkole uczy się fałszowanej historii od Piasta do równie sfałszowanego Września i dowie się, że obrońcą Warszawy był nie jakiś tam Starzyński, ale komunista Buczek, który wyłamał kraty „polskiego faszystowskiego” więzienia, by na czele ludu stolicy stanąć do walki z najeźdźcą. – Tak w roku 1952 Barbara Toporska opisywała ówczesny etap bolszewizacji Polski. Przyjmijmy, na potrzeby niniejszej ankiety, że był to opis pierwszego etapu bolszewizacji, klasycznego w swoim prostolinijnym zakłamaniu. Kolejny etap nastąpił szybko, zaledwie kilka lat później, gdy – posługując się przykładem przytoczonym przez Barbarę Toporską – w kontekście obrony Warszawy wymieniano już nie tylko komunistę Buczka, ale także prezydenta Starzyńskiego (i to z największymi, bolszewickimi honorami). Przyszedł w końcu także moment, gdy komunista Buczek albo znikł z kart historii, albo też przestał być przedstawiany w najlepszym świetle – jeszcze jeden, mocno odmieniony okres. Mamy tu zatem dynamiczne zjawisko bolszewizmu i szereg nasuwających się pytań. Ograniczmy się do najistotniejszych, opartych na tezie, że powyższe trzy etapy bolszewizacji rzeczywiście miały i mają miejsce: 1. Wedle „realistycznej” interpretacji historii najnowszej utarło się sądzić, że owe trzy etapy bolszewickiej strategii są w rzeczywistości nacechowane nieustającym oddawaniem politycznego pola przez bolszewików. Zgodnie z taką wykładnią, historię bolszewizmu można podzielić na zasadnicze okresy: klasyczny, ewoluujący, upadły. Na czym polega błąd takiego rozumowania? 2. Jak rozumieć kolejno następujące po sobie okresy? Jako etapy bolszewizacji? Jako zmiany wynikające z przyjętej strategii, czy ze zmiennej sytuacji ideowej i politycznej, czy może trzeba wziąć pod uwagę inne jeszcze, niewymienione tu czynniki? 3. Trzy etapy i co dalej? Czy trzecia faza spełnia wszystkie ideowe cele bolszewizmu, czy wręcz przeciwnie – jest od realizacji tych celów odległa? Czy należy spodziewać się powrotu do któregoś z wcześniejszych etapów, a może spektakularnego etapu czwartego lub kolejnych? Zapraszamy do udziału w naszej Ankiecie. |
Dorobek pisarzy i publicystów mierzy się nie tyle ilością zapisanych arkuszy papieru, wielkością osiąganych nakładów, popularnością wśród współczesnych czy potomnych, poklaskiem i zaszczytami, doznawanymi za życia, ale wpływem jaki wywierali lub wywierają na życie i myślenie swoich czytelników. Wydaje się, że twórczość Józefa Mackiewicza, jak żadna inna, nadaje się do uzasadnienia powyższego stwierdzenia. Stąd pomysł, aby kolejną ankietę Wydawnictwa poświęcić zagadnieniu wpływu i znaczenia twórczości tego pisarza. Chcielibyśmy zadać Państwu następujące pytania: 1. W jakich okolicznościach zetknął się Pan/Pani po raz pierwszy z Józefem Mackiewiczem? 2. Czy w ocenie Pana/Pani twórczość publicystyczna i literacka Józefa Mackiewicza miały realny wpływ na myślenie i poczynania jemu współczesnych? Jeśli tak, w jakim kontekście, w jakim okresie? 3. Czy formułowane przez Mackiewicza poglądy okazują się przydatne w zestawieniu z rzeczywistością polityczną nam współczesną, czy też wypada uznać go za pisarza historycznego, w którego przesłaniu trudno doszukać się aktualnego wydźwięku? Serdecznie zapraszamy Państwa do udziału. |
1. W tak zwanej obiegowej opinii egzystuje pogląd, że w 1989 roku w Polsce zainicjowany został historyczny przewrót polityczny, którego skutki miały zadecydować o nowym kształcie sytuacji globalnej. Jest wiele dowodów na to, że nie tylko w prlu, ale także innych krajach bloku komunistycznego, ta rzekomo antykomunistyczna rewolta była dziełem sowieckich służb specjalnych i służyła długofalowym celom pierestrojki. W przypadku prlu następstwa tajnego porozumienia zawartego pomiędzy komunistyczną władzą, koncesjonowaną opozycją oraz hierarchią kościelną, trwają nieprzerwanie do dziś. Jaka jest Pana ocena skutków rewolucji w Europie Wschodniej? Czy uprawniony jest pogląd, że w wyniku ówczesnych wydarzeń oraz ich następstw, wschodnia część Europy wywalczyła wolność? 2. Nie sposób w tym kontekście pominąć incydentu, który miał miejsce w sierpniu 1991 roku w Moskwie. Czy, biorąc pod uwagę ówczesne wydarzenia, kolejne rządy Jelcyna i Putina można nazwać polityczną kontynuacją sowieckiego bolszewizmu, czy należy raczej mówić o procesie demokratyzacji? W jaki sposób zmiany w Sowietach wpływają na ocenę współczesnej polityki międzynarodowej? 3. Czy wobec rewolucyjnych nastrojów panujących obecnie na kontynencie południowoamerykańskim należy mówić o zjawisku odradzania się ideologii marksistowskiej, czy jest to raczej rozwój i kontynuacja starych trendów, od dziesięcioleci obecnych na tym kontynencie? Czy mamy do czynienia z realizacją starej idei konwergencji, łączenia dwóch zantagonizowanych systemów, kapitalizmu i socjalizmu, w jeden nowy model funkcjonowania państwa i społeczeństwa, czy może ze zjawiskiem o zupełnie odmiennym charakterze? 4. Jakie będą konsekwencje rozwoju gospodarczego i wojskowego komunistycznych Chin? 5. Już wkrótce będzie miała miejsce 90 rocznica rewolucji bolszewickiej w Rosji. Niezależnie od oceny wpływu tamtych wydarzeń na losy świata w XX wieku, funkcjonują przynajmniej dwa przeciwstawne poglądy na temat idei bolszewickiej, jej teraźniejszości i przyszłości. Pierwszy z nich, zdecydowanie bardziej rozpowszechniony, stwierdza, że komunizm to przeżytek, zepchnięty do lamusa historii. Drugi stara się udowodnić, że rola komunizmu jako ideologii i jako praktyki politycznej jeszcze się nie zakończyła. Który z tych poglądów jest bardziej uprawniony? 6. Najwybitniejszy polski antykomunista, Józef Mackiewicz, pisał w 1962 roku: Wielka jest zdolność rezygnacji i przystosowania do warunków, właściwa naturze ludzkiej. Ale żaden realizm nie powinien pozbawiać ludzi poczucia wyobraźni, gdyż przestanie być realizmem. Porównanie zaś obyczajów świata z roku 1912 z obyczajami dziś, daje nam dopiero niejaką możność, choć oczywiście nie w zarysach konkretnych, wyobrazić sobie do jakiego układu rzeczy ludzie będą mogli być jeszcze zmuszeni 'rozsądnie' się przystosować, w roku 2012! Jaki jest Pana punkt widzenia na tak postawioną kwestię? Jaki kształt przybierze świat w roku 2012? |
Jacek Szczyrba ![]() |
| Czerwoni na szóstej! Wydanie II
Wydanie zawiera fragmenty Dzienników George’a Racey’a Jordana. |
Jacek Szczyrba ![]() |
| Punkt Langrange`a. Powieść. |
H![]() |
| 1946. Powieść. |
Panie Michale,
znane są objawy choroby, znany jest mechanizm jej działania. Jestem laikiem, ale mechanizm nie wygląda na zbyt skomplikowany.
MUSI być równie proste i równie skutecznie działające antidotum, nieprawdaż?
Wszystkim przymykającym oko na “pewne” defekty tak PRL jak i PRL-bis (ewentualnie IIIRP żeby określenie było bardziej strawne) polecam rozdział WIELKI TRYUMF KOMUNISTYCZNEGO NACJONALIZMU, “Watykan w cieniu czerwonej gwiazdy”, J. Mackiewicza. Żeby zachęcić do lektury fragmenty:
“Narodowy komunizm odwołuje się formalnie do uczuć narodowych, do patriotyzmu. Ale także do narodowego ‘realizmu’, ‘neopozytywizmu’, ‘pragmatyzmu’ etc. Wynalazcą jego jest Lenin. […] Lenin był doskonałym znawcą psychiki masowej. Dał opanowanym przez komunizm narodom – ich Formę Narodową. […] Narody te (Białoruś i Ukraina w czasach NEPu) zaprzestały oporu przeciwko komunizmowi, i uznały, że utrzymanie narodowo-językowej formy ich krajów jest rzeczą w tym stadium najważniejszą: komunizm nie jest taki straszny […].
[…] powtórzony on (narodowy komunizm) został […] do opanowania po drugiej wojnie ‘republik ludowych’ i ‘demokratycznych. […].
‘Realiści’ nacjonalistyczni w ‘suwerennych’ republikach ‘ludowych’, jak Czechosłowacji, Polsce i in. uznali, że komunizm nie jest tak zły, byle był tylko ‘czeski’, ‘polski’ itd.
[…] następowało – jak np. w PRL – pogłębienie ‘polonizacji’. Zwłaszcza w nazewnictwie wypierającej każdy ślad obcej naleciałości, a szczególnie tak obawianej rusyfikacji; w sloganach patriotycznych; w historycznym wielbieniu /byle z pominięciem elementów ‘antysocjalistycznych’/ etc. Wszystko co polskie jest dobre, a więc i komunizm polski winien być dobry.”
Bardzo dobre wyjątki! Szkoda, że pisze Pan swoje komentarze pod starymi tekstami, do których rzadko kto zagląda.
A co do antidotum… Jeśli jest rzeczywiście tak proste, to nikt go nie stosuje. Może dlatego, że wolą być zarażeni. Jak pisał pan Julek w komentarzach pod artykułem o polskim patriotyzmie, wolą być częścią grupy, w gromadzie bezpieczniej.
Ale gromady są bez znaczenia. Łaska tłumu jest o wiele bardziej płocha niż łaska pańska, co na pstrym koniu jeździła. Łaska tłumu jest latawicą lekkich obyczajów i puszcza się to z jednym, to z drugim. Nie trzeba zbyt o nią dbać.
Dziękuję za uznanie, oczywistą rzeczą jest, że zdecydowanie bardziej należy się ono autorowi całości.
Może razem z Metodą opisaną przez Szymona Szechtera a przywołaną przez Mackiewicza w tej samej książce w rozdziale “Człowiek ‘tam'” powstałby przyczynek do nowego artykułu Pana pióra?
Odnośnie kolejnych akapitów byłbym niezmiernie rad gdyby zajrzał Pan do “Dałoj” Pana Dariusza i dał się namówić na odrobinę szaleństwa odpowiadając na moje pytanie zapisane pod artykułem.
A dlaczego nie Pańskiego pióra?
Proszę wybaczyć, że tutaj ale czas nagli i byłoby właściwie…
Do rzeczy: W tekście sprzed wielu lat, który traktował o książce Dariusza Rohnki Wielkie arrangement, pada takie oto zdanie: “Posągowa postać peerelowskiego katolicyzmu, kardynał Wyszyński, nie stronił od kolaboracji z komunizmem jeszcze za życia Piusa XII. Wzywał do głosowania na komunistów, narzucał politycznej emigracji duszpasterzy, nie cofnął się nawet przed nazwaniem peerelowskiego potworka Wolną Polską”. Ja to wiem i zgadzam się ale gdzie doszukać się źródeł? Przetrząsam sieć na darmo. Czy ktoś z Szanownych Państwa mógłby wskazać?
Dziękuję
Drogi Panie Zbigniewie,
Z pewnością najlepiej odpowie Panu Darek, ale u niego kiepsko z czasem.
Internet nie jest dobrym źródłem wiedzy. Spójrzmy najpierw na daty, które można nawet ustalić na podstawie tak zawodnej wiki: Papież Pius XII zmarł w 1958 roku, tymczasem Prymas Stefan Wyszyński zasiadł do rozmów z bolszewickim rządem w lecie 1949. Tzw. “porozumienie Episkopatu z rządem” zawierało m.in. taki punkt:
“Kościół katolicki, potępiając zgodnie ze swymi założeniami każdą zbrodnię, zwalczać będzie również zbrodniczą działalność band podziemia oraz będzie piętnował i karał konsekwencjami kanonicznymi duchownych, winnych udziału w jakiejkolwiek akcji podziemnej i antypaństwowej.”
Trudno zatem przeczyć, że Wyszyński współpracował z kompartią w ujarzmieniu Polski. Można wszakże utrzymywać sensownie, że była to polityczna gra, i tak utrzymują bardziej rozgarnięci wśród jego zwolenników, ale nie można twierdzić, że Pius XII tę grę popierał, bo było odwrotnie.
Jeżeli mnie pamięć nie myli, to Peter Raina napisał chyba coś na ten temat. Książka skupiała się zdaje się na postaci Piaseckiego i wciągnięciu jego publikacji na watykański Index rzeczy zakazanych. Nie wiem więcej, bo książki Rainy nie czytałem. Piasecki był rzecz jasna jednym z organizatorów rozmów w 49 roku.
Panie Zbigniewie,
Wyszyński jako hierarcha o wyjątkowej charyzmie i znaczeniu ma poważnych „hagiografów”, a wszystkie wypowiedziane przez niego publicznie słowa są z pewnością opublikowane. M. in. List pasterski z końca 1968 roku, w którym raczył nazwać peerel „Wolną Polską” (w sposób wyjątkowo obrazoburczy).
W przypadku wyborów do komunistycznego sejmu z 1957 istnieje z pewnością także ogromna ilość opracowań. Sądzę, że wystarczy sięgnąć po dowolny tytuł (żadnego nie podam z pamięci). Episkopat, a więc w praktyce Wyszyński, wzywali nie tylko do udziału w wyborach, ale także do głosowania bez skreśleń na jedyną listę „wyborczą” frontu jedności narodu (czy jak to to się nazywało). „Hagiografowie” twierdzą, że Prymas ulegał w znaczącym stopniu październikowym złudzeniom… tak paplać można zawsze. Dosłowną treść epistoły znajdzie Pan z łatwością w sieci.
Determinacja Wyszyńskiego jeśli idzie o przejęcie władzy nad duchowieństwem emigracyjnym zdaje mi się przesądzać sprawę jego faktycznych intencji. W swoim czasie, a więc w latach 60. pisali o tym publicznie chyba tylko Józefa Mackiewicz i Barbara Toporska. Wyszyński bardzo zadbał o to, żeby skutecznie przejąć władzę nad tym duszpasterstwem. Przy okazji doprowadził też do marginalizacji roli Kazimierza Papée, ostatniego Ambasadora Rzeczpospolitej przy Stolicy Apostolskiej. Barbara Toporska dostała za swój tekst ogromną ilość listownych pochwał, m. in. od prezydenta Augusta Zaleskiego… za odwagę! Niebywałe.
Wyszyński, którego beatyfikacja ma nastąpić w najbliższą niedzielę, podpadał pod dekret Piusa XII z 1949 roku, nakładający ekskomunikę na wszystkich, którzy zdecydują się na współpracę z komunistami. Mamy tu więc niejaki paradoks w osobie purpurata wykluczonego (tylko wedle dekretu) z Kościoła, znajdującego się obecnie na drodze ku wielkiemu wyróżnieniu. Tak to wygląda z punktu widzenia świeckiego laika, którym jestem.